PURMEREND - Sinds 1 januari 2014 geldt één leeftijdsgrens voor de verkoop van alcohol. Jongeren onder de 18 mogen ‘geen druppel’ kopen of drinken. Verenigingen vielen bij controles in 2015 massaal door de mand en beloofden beterschap. Een jaar later verliepen de controles inderdaad stukken beter en werden jongeren bijna overal naar hun leeftijd gevraagd. We gingen langs bij Tennisvereniging Elckerlyc om te vragen hoe ze dat hebben aangepakt.

Loes van der Zande is barverantwoordelijke bij Elckerlyc. Overal hangen stickers met NIX<18 en bijna een kwart van de leden haalde inmiddels de Instructie Verantwoord Alcoholgebruik (IVA, zie kader onderaan). Loes: ‘Het is de wet en daar houden we ons aan. Controles op die wet houden ons scherp, daar geloof ik in. Je kunt van vrijwilligers niet vragen om al hun tijd in de vereniging te investeren, maar je IVA is zo gedaan. Door stickers op de kassa en aan de bar merk je dat vrijwilligers alert zijn op het controleren. Gelukkig maar, want de boetes zijn flink. Ik zeg altijd: doe het in ieder geval voor de club.’

Streng
Het naleven van de wet is niet altijd even gemakkelijk. Loes: ‘Op een gegeven moment stonden er twee dames aan de bar. Ik twijfelde hoe oud ze waren. Ze bestelden een cola en een wijntje. Ik vroeg om een identiteitsbewijs en ze waren 16 en 18, dus het wijntje was voor de 18-jarige. Maar toen rekende het meisje van 16 af, en dat mag ook niet. Dat vind ik wel een beetje streng.’

BOA
Een jaar voordat de leeftijdsgrens omhoogging, nam de gemeente het toezicht op de Drank- en Horecawet over van de Voedsel- en Warenautoriteit. De gemeente zet bij de controles BOA’s in, Buitengewoon Opsporingsambtenaren. Dit is een tweejarige mbo-opleiding. Studenten van de opleiding zijn vaak nog geen 18. Dat maakt hen de ideale BOA’s voor leeftijdscontroles.

Puberbrein
De controles lijken misschien een kinderachtig middel, maar het doel is in eerste instantie de volksgezondheid. Alcohol kan schadelijk zijn, zeker voor het groeiende puberbrein. De wet is bedoeld om alcoholmisbruik onder jongeren terug te dringen en daarmee ook de overlast die zij veroorzaken. Voor verenigingen geldt dat zij een boete van 1.360 euro riskeren als ze de mist ingaan.

'Lokjongeren'
Eén van de dames bij Loes aan de bar was Colet Hopman. Colet is 18 en doet de tweejarige mbo-opleiding tot BOA in Alkmaar. Samen met medestudenten voerde ze als ‘lokjongere’ alcoholcontroles uit in Purmerend: ‘Twee jongens uit mijn klas deden de eerste controles. Op veel plekken kregen ze gewoon drank mee, ook de minderjarigen. Wij deden de tweede reeks controles, die gingen een stuk beter. Ik was toen zelf net 18 en mocht dus drank kopen. Maar als ik het koop en aan iemand geef die jonger is, zit ik weer fout. Ik snap dus best dat de regels voor clubs ook niet altijd duidelijk zijn. Ze vragen bijvoorbeeld alleen naar mijn leeftijd, terwijl ik dan met iemand van 17 ben. Of ik bestel voor iemand die ergens anders zit, waardoor ze niet kunnen zien wie het opdrinkt.’

Geen gezicht
Loes: ‘De IVA is een handig middel om jezelf snel bij te spijkeren. Eén van onze leden wilde ‘m graag halen. Ze had bij de eerste keer een fout te veel gemaakt, maar zelfs dan ben je wel bezig met wat wel en niet mag.’ Ze lacht en vertelt dat ze soms zelfs strenger is dan de wet: ‘Van de zomer stond hier een jochie van een jaar of 10 aan de bar. Hij vroeg: “Mevrouw, als ik een Radler 0.0% wil, krijg ik dat dan?” Dat zou ik hem dan wel mógen geven, maar daar begin ik niet aan, hoor. Zo’n kind met een biertje, dat is toch geen gezicht!’

Niet gokken
Voor Colet is BOA worden niet het eindstation. Als ze klaar is met de mbo-opleiding, wil ze bij de bereden politie in Den Bosch. Het handhaven van de regels is voor Colet al bijna vanzelfsprekend. Haar tip voor de barvrijwilligers: ‘Je moet er niet op gokken, maar altijd naar vragen. Als iemand een heel tray bier bestelt, vraag dan voor wie het bier is. Zijn ze allemaal 18? Dan moeten ze dat kunnen laten zien. Je kunt het beter een keer te veel vragen dan een keer te weinig.’ (SM)

Haal gratis de IVA

Via NOC*NSF of de Vrijwilligerswerkacademie kunnen (bar)vrijwilligers gratis en online de Instructie Verantwoord Alcoholgebruik halen. De cursus bestaat uit een vragenlijst met meerkeuzevragen. In zo’n 20 minuten doorlopen cursisten de wet- en regelgeving. Hebben ze genoeg vragen goed, dan ontvangen ze na afloop een persoonlijk certificaat.